nuôi con kiểu 'người làm vườn' hay 'thợ mộc'

 Nhiều người tin con đường duy nhất dẫn đến thành công của con cái phải được cha mẹ "lập trình sẵn". Nhưng các nhà nghiên cứu chứng minh quan niệm đó là không đúng.

"Gà mái mẹ" - khái niệm chỉ những cha mẹ người Trung Quốc cùng con chạy đua học hành, thi cử từ khi trẻ còn trong trường mẫu giáo, cho đến khi trưởng thành. Thuật ngữ nuôi con kiểu "gà mái mẹ" xuất hiện chủ yếu ở các đô thị lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thâm Quyến... từ cuối thế kỷ 20. Các gia đình trung lưu thành thị thường đặt ra mục tiêu cụ thể với niềm tin rằng khi được giáo dục và rèn luyện tốt, trẻ sẽ trở thành những người giỏi giang.

Một cảnh trong chương trình truyền hình "A Little Reunion" ở Trung Quốc trong đó bà mẹ có những tính cách của một "gà mái mẹ" điển hình.

Zhang Jieru, là một "gà mái mẹ" điển hình. Cô đưa đón con tham gia kỳ tuyển sinh của các trường danh tiếng, tham gia các lớp đào tạo, lớp học ngoại khóa bởi không muốn con bỏ lỡ những cơ hội quan trọng. Không chỉ thúc giục con vào guồng quay học hành, bản thân Zhang Jieru cũng tham gia các lớp nuôi dạy trẻ để đồng hành cùng con. "Không có chuyện con cái không thể thành nhân tài, chỉ có cha mẹ không nỗ lực", Zhang tin vào câu nói đó. Vài năm trước, cô đã bán căn hộ của mình và mua một căn nhỏ hơn ở khu trường học tại Quảng Châu.

Bất chấp số lượng "gà mái mẹ" ngày một tăng trong xã hội Trung Quốc, nhiều ý kiến cho rằng kiểu nuôi dạy này biến trẻ thành những "gà nòi", những đứa trẻ chịu quá nhiều áp lực học hành, thi cử, từ đó đánh mất tuổi thơ.



Giáo sư tâm lý học Alison Gopnik của Đại học California đã viết trong cuốn Người làm vườn và thợ mộc, chỉ ra sai lầm của cha mẹ trong việc ép con trở thành một hình mẫu lý tưởng, thay vì để trẻ tự do phát triển. Bà cho rằng, trong nuôi dạy con, cha mẹ nên đóng vai trò của "người làm vườn" chứ không nên là "thợ mộc".

Người thợ mộc làm việc theo quy trình đục đẽo, cắt gọt nguyên liệu để tạo ra sản phẩm cuối cùng. Trong khi đó, người làm vườn tạo ra một không gian lý tưởng, ra sức vun trồng, chăm sóc cây, tuy nhiên không biết trước sản phẩm của mình sẽ thế nào. Quá trình vun xới này, người làm vườn hiểu rõ ưu, nhược điểm giống cây trồng mình trồng, biết rõ khả năng thích nghi của giống cây.

Theo tác giả Alison Gopnik, cha mẹ không nhất thiết phải uốn con cái thành một khuôn mẫu nhất định như giỏi giang, thành đạt, mà thay vào đó, có thể tạo ra một thế hệ mới gồm những người mạnh mẽ, có khả năng thích nghi cao và có khả năng đối phó tốt với những thách thức trong tương lai. Trong trường hợp cha mẹ là "người làm vườn", vai trò của họ là chấp nhận, tôn trọng và đánh giá đúng năng lực của đứa trẻ đó, đồng thời cung cấp một không gian đầy đủ tình yêu, sự an toàn, để mọi đứa trẻ có thể phát triển.

Dựa trên các nghiên cứu của mình, Alison Gopnik chỉ ra rằng: Một đứa trẻ hay ăn vặt với trẻ chỉ ăn uống lành mạnh, trẻ nên được vui chơi hay phải làm bài tập về nhà ngay khi đi học về... đều là những chi tiết không thể quyết định được tương lai đứa trẻ.

Chịu tác động của chọn lọc tự nhiên, các cha mẹ sẽ sinh ra những đứa trẻ với những đặc điểm khác nhau, tính cách, năng lực, điểm mạnh, điểm yếu, trí thông minh... của chúng khác nhau và không thể đoán trước được.

Đối với trẻ em, nếu thời thơ ấu có được một môi trường an toàn và được bảo vệ, đồng thời tạo cơ hội cho trẻ khám phá một cách chủ động và tự do, trẻ có thể phát triển khả năng thích ứng với môi trường và giải quyết các tình huống khó khăn. Khi trưởng thành, trẻ tự tin và mạnh dạn đương đầu với mọi thử thách trong cuộc sống.

Nghiên cứu mới nhất về nhân chủng học tin rằng, sự thay đổi quan trọng nhất trong quá trình tiến hóa của loài người không phải là học cách săn bắn, hái lượm, mà là mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, tức là kỹ năng nuôi dạy con cái. Theo phân tích của Alison Gopnik, trẻ nên học hỏi kỹ năng của thế hệ trước, tuy nhiên không nên sao chép, nếu không loài người sẽ không bao giờ tiến bộ. Với vai trò cha mẹ, người lớn nên cho phép những khác biệt này tồn tại và phát triển, thay vì cố tình "đúc" trẻ theo một khuôn mẫu.

Thùy Linh (Theo Sina)

(lượm từ vnexpress )

10 hành vi của cha mẹ khiến con 'trục trặc' khi trưởng thành

Hầu hết chúng ta đều nhận ra lạm dụng hoặc bỏ rơi có thể ảnh hưởng lâu dài đến trẻ. Nhưng còn nhiều hành động nhỏ mà gây hại khác bạn không ngờ tới.

Nhà tâm lý Mary Trump - tác giả cuốn sách "Too Much and Never Enough: How My Family Created the World's Most Dangerous Man" bán được gần một triệu bản vào ngày phát hành mới đây - đã phân tích, rối loạn chức năng gia đình sẽ ảnh hưởng đến trẻ. Dưới đây là 10 hành vi của cha mẹ ảnh hưởng vô cùng xấu tới con được liệt kê trong cuốn sách.

1. Bảo vệ trẻ quá mức

Sợ con ngã, sợ tiếp xúc với chó mèo con sẽ bị ho, trời chưa trở gió đã che quấn cho con ấm áp... Rất nhiều bậc phụ huynh đang bao bọc con thế này.

Xa hơn, họ lo trước cho con trường lớp, xử lý giúp con mọi rắc rối với các mối quan hệ xung quanh. Những đứa trẻ được bao bọc quá mức thế này thường không có kinh nghiệm sống khi lớn lên. Kết quả chúng dễ thất bại và một khi gặp thất bại thì không có năng lực tự đứng lên. Đó mới là bất hạnh.

2. Làm mất cảm xúc của con

Bạn cứ hay bảo "đừng lo con", "nín đi con", thực ra thông điệp gửi đi này rất phản tác dụng. Bởi vì bạn đang dạy con che giấu cảm xúc của mình, dìm cảm xúc đó xuống, từ đó khiến con che giấu cảm xúc hoặc làm tê liệt cảm xúc bằng các cách không lành mạnh khi trưởng thành.

3. Chỉ khen ngợi thành tích

Khi cha mẹ khen trẻ đạt điểm tuyệt đối trong bài kiểm tra hoặc điểm cao nhất trong trò chơi, bạn đang dạy con rằng thành tích quan trọng hơn mọi thứ khác.

Những đứa trẻ chỉ nghe lời khen về thành tích có thể dung dưỡng suy nghĩ phải thành công bằng mọi giá. Chúng có thể nói dối, gian lận để thành người chiến thắng.

Cha mẹ hãy khen con trong suốt quá trình, để cho con thấy bản thân đã chăm chỉ mới đạt được thành công hoặc sẵn sàng dũng cảm làm một điều gì đó mà ban đầu không dám vượt qua.

4. Bắt con sống theo cách mình muốn

Rất nhiều cha mẹ có những vết thương lòng chưa lành, nên đã muốn con thực hiện việc mình chưa làm được, như một cách để chữa lành những vết thương. Những đứa trẻ thế này sẽ lớn lên không có niềm tự hào về bản thân, kém năng lực chịu trách nhiệm. Chúng có thể bực bội với cha mẹ, đồng thời cũng phụ thuộc cha mẹ để giúp đưa ra quyết định.

5. Mong đợi sự hoàn hảo

Đặt mục tiêu cao có thể tốt cho trẻ. Điều này dạy trẻ biết rằng bản thân có thể làm được nhiều điều hơn những gì trẻ nghĩ. Nhưng hoàn hảo cũng là con dao hai lưỡi bởi đây là giá trị không thể đo lường được. Trẻ có thể lớn lên với suy nghĩ rằng bản thân chưa đủ tốt vì chưa thể đạt được những gì bố mẹ mong muốn.

6. Dùng nỗi sợ để trẻ phục tùng

Cha mẹ khiến trẻ sợ, đe dọa khiến trẻ xấu hổ, hoặc đánh để con nghe lời. Cách này vô cùng phản tác dụng. Có nhiều khả năng trẻ đưa ra quyết định dựa trên nỗi sợ hãi chứ không phải những gì con tin là đúng. Điều này có thể khiến con khi lớn lên bị lệch chuẩn đạo đức lành mạnh.

7. Cố gắng tranh giành tình yêu của con

Nhiều cặp vợ chồng ly thân hay ly hôn thường có thói nói xấu bạn đời cũ, mục đích để mình được con trẻ ủng hộ. Việc này có thể làm cha mẹ thoải mái trong giây lát, nhưng hậu quả là hại những đứa con. Con bạn có thể trở thành những người thao túng người khác khi lớn lên.

8. Khiến con thấy tội lỗi

Thường xuyên nhắc nhở con rằng bạn đã làm việc chăm chỉ như thế nào để mua đồ của chúng hoặc nhấn mạnh chúng cần biết yêu thương bố mẹ vì bố mẹ đã chăm lo cho chúng, có thể khiến trẻ cảm thấy tội lỗi về những gì chúng muốn.

Điều này cũng khiến trẻ có thể trở thành mục tiêu dễ dàng cho những kẻ muốn lừa đảo lấy thông tin của trẻ hoặc lợi dụng trẻ làm công cụ cho chúng bằng việc sử dụng các tội lỗi tương tự. Trẻ cũng có thể sẽ biến thành người sử dụng cảm giác tội lỗi như một vũ khí chống lại những người thân yêu.

9. Bắt trẻ gánh vai trò trụ cột

Thực tế có những bậc cha mẹ yếu đuối, không yên tâm về quyết định của mình nên phụ thuộc vào con cái. Đứa trẻ đáng lý được yêu thương, chăm sóc, nay lại phải chăm sóc, vỗ về lại cha mẹ. Nói cho trẻ cho trẻ nhiều thông tin và bắt gánh trách nhiệm nhiều hơn khả năng của trẻ sẽ làm tăng lo lắng. Lớn lên con sẽ là người luôn lo lắng, cố gắng kiểm soát mọi thứ xung quanh để có cảm giác an toàn.

10. Cho con vật chất hơn tinh thần

Câu này sáo rỗng nhưng là sự thật - trẻ em cần sự hiện diện của bạn hơn những món quà. Những bậc cha mẹ luôn dán mắt vào điện thoại hoặc quá bận rộn để kiếm tiền mà quên mất bồi dưỡng cảm xúc với con, sẽ có thể khiến trẻ gặp khó khăn trong việc phát triển các mối quan hệ lành mạnh khi trưởng thành.

Bảo Nhiên (Theo Business Insider)

(lượm từ vnexpress )

câu nói của bố mẹ hủy hoại trẻ vị thành niên

 

Đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của những lời vô tình buột miệng, đặc biệt là những lời nói của cha mẹ với con trẻ.

Từng là một người con, bố mẹ là người hiểu rõ nhất những cử chỉ, lời nói của người lớn có sức ảnh hưởng như thế nào tới con trẻ. Đôi khi, câu cửa miệng của bố mẹ lại vô tình trở thành bàn tay xát muối vào trái tim con và gây cho trẻ những thương tổn nhất định.

1. Con là niềm hy vọng duy nhất của gia đình

Đừng đặt ý nghĩa cuộc sống của người lớn vào việc "bắt trẻ phải hứa". Mặc dù kết quả học tập là quan trọng nhưng đó không phải là điều kiện duy nhất để có được cuộc sống thành công. Một ý chí kiên cường, thái độ lạc quan và tấm lòng nhân hậu, biết đồng cảm là tất cả những điều trẻ không thể thiếu trong tương lai.

Không ít cha mẹ đang đặt nhiều kỳ vọng vào con khiến cuộc sống của chúng bị nhấn chìm trong trong những tham vọng, sự cầu toàn của người lớn. Vì tham vọng này, cha mẹ đã chẳng hề quan tâm xem con mình thích gì, khả năng thực lực đến đâu. Và khi không thể đáp ứng được kỳ vọng đó, một số em đã tìm đến ý nghĩ tiêu cực, khiến cha mẹ hối hận.

Thay vào đó, có thể nói: "Bố mẹ tin con sẽ làm được, bố mẹ hiểu con mà".

2. Tất cả những việc bố mẹ làm đều vì con

Nhiều trẻ nói rằng chúng thường xuyên phải nghe câu nói này mỗi khi cần quyết định vấn đề quan trọng nào đó. "Lại nữa rồi, nhưng chẳng hiểu bố mẹ nói gì", là trạng thái thường thấy. Khi giáo dục con cái, tránh nói nhưng câu mang tính áp đặt nhưng lại khó hiểu như vậy với trẻ. Đặc biệt ở lứa tuổi mới lớn, trẻ thích sự nổi loạn và mong muốn thoát khỏi sự kiểm soát của người lớn.

Trẻ sẽ không hiểu được tấm chân tình hay sự quan tâm của bố mẹ qua câu nói này, mà chỉ thấy mọi ý kiến cá nhân của chúng đều bị bỏ qua.

Thay vào đó, có thể nói: "Bố mẹ hy vọng con có thể đưa ra quyết định có trách nhiệm. Đây chỉ là ý kiến của bố mẹ. Con nêu cân nhắc và đưa ra lựa chọn tốt nhất mà con nghĩ".

3. Nếu trượt đại học, con sẽ chẳng có tương lai

Vào đại học thực sự là điều quan trọng, thậm chí là bước ngoặt cuộc đời. Vì muốn con mình có đủ quyết tâm thi đỗ, các ông bố bà mẹ thường đánh mạnh vào tâm lý để trẻ thấy rằng bản thân bố mẹ rất kỳ vọng, tin tưởng.

Hơn ai hết, cha mẹ đều hiểu thành công trong cuộc sống không bao giờ có thể đánh giá bằng việc có được tấm bằng đại học hay không. Một cánh cửa đóng lại đồng nghĩa với việc một cánh cửa khác sẽ được mở ra. Bố mẹ nên chuẩn bị tâm lý cho con nếu chẳng may trượt đại học, đừng có suy nghĩ bi quan. Hãy dạy con biết cách ngẩng cao đầu và cảm ơn bài học quý giá ấy, để hiểu thế nào là thất bại và biết bản thân đang ở đâu trong cuộc sống này.

Thay vào đó có thể nói: "Đại học cũng không phải là con đường duy nhất, còn rất nhiều các con đường khác có thể đi".

Khi một đứa trẻ bị la mắng, chê bai lâu ngày sẽ có xu hướng tin vào những gì mình nghe và hành xử theo niềm tin đó. Ảnh minh họa.

4. Bố mẹ là người thân, có thể hại con sao?

Trong nhiều quyết định quan trọng của con cái, bố mẹ thường đưa ra quan điểm riêng của mình và chốt "Con cần làm theo lời người lớn". Tuy nhiên, trẻ vị thành niên rất dễ bị kích động và nhạy cảm. Dù ngoài mặt im lặng nhưng trong lòng chúng sẽ không hoàn toàn tán thành lời cha mẹ. Câu nói trên lại càng khơi dậy tâm lý nổi loạn của trẻ.

Người lớn không thể sống hộ cuộc sống của con. Nhiệm vụ của bố mẹ là đồng hành giúp con phát triển và có được kinh nghiệm của riêng con từ những thất bại hay thành công.

Thay vào đó có thể nói: "Bố mẹ chỉ có thể góp ý chứ không chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi việc con làm. Con cần phải có chính kiến và suy nghĩ của mình".

5. Sao con không được như con nhà người ta?

Khi một đứa trẻ bị la mắng, chê bai lâu ngày sẽ có xu hướng tin vào những gì mình nghe và hành xử theo niềm tin đó. Bị so sánh với những đứa trẻ khác khiến con vừa đau khổ vừa dần hình thành trong chúng niềm tin luôn thua kém. Từ đó trẻ có xu hướng xa lánh mọi người, sống đơn độc, sợ người khác đánh giá, vì thế trong mọi việc sẽ không cố gắng vì cho rằng có cố gắng cũng không thể thành công.

Thay vào đó có thể nói: "Bố mẹ biết con đã rất cố gắng rồi. Bố mẹ luôn yêu và tự hào về con".

6. Bố mẹ xấu hổ vì con

Nếu trẻ mắc lỗi và đã biết là sai, không cần phải tiếp tục đay nghiến và nhấn mạnh lại các lỗi của trẻ. Bố mẹ cần giúp trẻ giải quyết vấn đề chứ không phải để trút bỏ những cảm xúc tiêu cực của chính mình.

Nhiều cha mẹ luôn nghĩ con mãi là những em bé chưa lớn, không coi con như những người bạn để cùng lắng nghe con tâm sự, luôn áp chế con, ép buộc con phải làm theo ý mình. Nếu không như ý, sẽ khiến con phải nghe lời càm ràm, lời nặng nề hay sự đe dọa. Thay vì làm như thế, cha mẹ cần bình tĩnh, chọn cách ngồi bên con, nói và giải thích cho con hiểu. Sự việc nào cũng sẽ được tháo gỡ. To tiếng chính là sợi dây nhiều nút thắt chặt lại rắc rối nhiều vòng hơn.

7. Bố mẹ không thể dạy nổi con nữa, phải không?

Đối với trẻ vị thành niên, những thay đổi về cách hành xử, những hành động bột phát có thể khiến cha mẹ khó hiểu và gây ra những mâu thuẫn giữa hai thế hệ. Khi cha mẹ muốn chỉ ra những hành vi sai của con thì nên nói chuyện với trẻ như những người bạn, hãy giải thích về những lo lắng của mình thay vì mắng mỏ hay nói lời cay nghiệt.

Chưa kể, cha mẹ càng nói câu này, trẻ càng thích chống lại. Trong trường hợp này, bố mẹ và con cái trở thành hai đối thủ trong một cuộc chiến. Bố mẹ càng muốn nhấn mạnh uy quyền của mình, trẻ càng muốn phá bỏ ranh giới này và chứng tỏ giá trị của chúng.

Vy Trang (Theo aboluowang)

(lượm từ vnexpress )

10 thói quen phải dạy con càng sớm càng tốt

Những thói quen xấu đẩy trẻ khỏi con đường đúng đắn, những thói quen tốt có thể nâng đỡ trẻ tiến lên trên đường đời.

Nhà tâm lý học người Mỹ William James đã nói: "Gieo một hành động gặt một thói quen; gieo một thói quen gặt một tính cách; gieo một tính cách gặt một số phận."

Sức mạnh của thói quen mạnh đến mức có thể đưa một người lên thiên đường hoặc kéo họ xuống địa ngục. Tính khí ban đầu của con người là giống nhau, nhưng trong quá trình trưởng thành, thói quen sẽ khác nhau do ảnh hưởng của môi trường sống.

Vì vậy, chỉ có những thói quen tốt được vun đắp từ nhỏ mới có thể mang lại lợi ích cho trẻ suốt đời. Để giáo dục, hãy bắt đầu từ việc trau dồi những thói quen tốt cho trẻ.

Cha mẹ luôn bên cạnh bảo ban con cái thực hiện thói quen tốt ngay còn nhỏ sẽ có lợi cho sự trưởng thành sau này của trẻ. Ảnh: 163.com

1. Tự giải quyết vấn đề và suy nghĩ độc lập

Khuyến khích trẻ tập thói quen suy nghĩ về mọi việc và hình thành ý kiến cũng như cách giải quyết riêng vì điều này sẽ khiến trẻ trở nên độc lập. Sự thành công của trẻ phụ thuộc vào việc chúng tự suy nghĩ tốt như thế nào và tự đưa ra các giải pháp từ suy nghĩ độc lập của mình theo cách nào.

Nếu trẻ gặp bất kỳ vấn đề nào ở trường hoặc bạn bè, hãy hướng dẫn trẻ xác định vấn đề và giải quyết vấn bằng các giải pháp tích cực. Điều này sẽ giúp trẻ học được kỹ năng giải quyết vấn đề và tự tin trong việc tìm ra giải pháp cho những vấn đề khó hơn.

2. Không trì hoãn

Nhiều người trưởng thành mắc chứng trì hoãn, làm việc gì cũng vội vàng vào phút chót, đó chính là thói quen "nước đến chân mới nhảy".

Cha mẹ nên rèn luyện cho trẻ thói quen không trì hoãn mọi việc, để trẻ có nhiều thời gian đối phó với những trường hợp khẩn cấp có thể xảy ra, như vậy sẽ học được cách bình tĩnh giải quyết vấn đề. Ví dụ, hãy chắc chắn để trẻ hoàn thành bài tập về nhà trước khi đi chơi, hoặc làm việc nhà trước khi được phép đọc truyện...

3. Tham gia làm việc nhà và trau dồi tinh thần trách nhiệm

Đừng cho rằng trẻ vẫn còn nhỏ và không thể làm bất cứ điều gì. Hãy để trẻ làm một số việc nhà trong khả năng, chủ yếu rèn luyện ý thức trách nhiệm với gia đình. Hãy để trẻ hiểu rằng chúng cũng là một thành viên và có nghĩa vụ chia sẻ những công việc trong gia đình.

Việc nhà là yếu tố dự đoán tốt nhất về việc trẻ có nhiều khả năng trở thành những người trưởng thành vui vẻ, khỏe mạnh và độc lập. Hỗ trợ và giúp đỡ bố mẹ là điều tốt và nó khuyến khích trẻ trở thành những công dân tốt.

4. Phát triển thói quen đọc sách

Đọc sách mang lại cho trẻ nhiều lợi ích to lớn như giúp phát triển trí não, tăng sự gắn kết với bố mẹ, phát triển kỹ năng ngôn ngữ, phát triển các kỹ năng xã hội... Đây là cơ sở giúp trẻ thành công trong cuộc sống sau này.

Cách tốt nhất hướng trẻ vào thói quen đọc sách là chính bố mẹ phải làm gương. Nếu bố mẹ thường xuyên đọc và chia sẻ với trẻ về những điều hay đọc được, trẻ sẽ cảm nhận được sự nhiệt tình và háo hức muốn cạnh tranh với bố mẹ. Trong vô thức, phần đông trẻ con đều mong muốn trở nên giống bố mẹ chúng.


Những thói quen tốt được vun đắp từ nhỏ mới có thể mang lại lợi ích cho trẻ suốt đời. Ảnh:chinanews.

5. Học cách lựa chọn, biết cách lựa chọn

Tất cả chúng ta hiểu rằng, cuộc sống đôi khi bắt buộc phải đưa ra lựa chọn, dù khó khăn đến đâu. Đặc biệt khi phải từ bỏ những thứ yêu thích thì con người lại rơi vào nỗi buồn sâu sắc.

Cha mẹ cần nuôi dưỡng khả năng lựa chọn và sẵn lòng từ bỏ, kể cả những thứ trẻ thích ngay từ khi còn nhỏ. Đây là một phương pháp rèn luyện thói quen tư duy, giúp trẻ có mục tiêu rõ ràng khi đứng trước những lựa chọn lớn trong cuộc sống sau này. Đặc biệt với những trẻ có mục tiêu riêng càng sớm thì cơ hội thành công sau này càng lớn.

6. Có cuộc sống điều độ

Sinh hoạt điều độ là một trong những yếu tố quan trọng để có sức khỏe tốt. Nếu giờ sinh hoạt không cố định, ham chơi thâu đêm suốt sáng sẽ đẩy trẻ vào cuộc sống của những người thiếu tự chủ. Bởi vậy cha mẹ nên giúp trẻ hình thành những thói quen lặp lại thường xuyên, chẳng hạn ngủ dậy lúc mấy giờ, thời gian biểu của những hoạt động sau đó như ăn sáng, học bài, đọc sách, đi ngủ... cũng cần phải chi tiết.

Có cuộc sống điều độ từ nhỏ, trẻ sớm tự lập kế hoạch cho bất cứ điều gì chúng làm. Việc này giúp trẻ luôn đúng hẹn và có khả năng xử lý các tình huống bất ngờ xảy ra.

7. Học cách lắng nghe và sẵn sàng giúp đỡ người khác

Cha mẹ trước hết phải kiên nhẫn lắng nghe con cái. Lắng nghe trẻ nói là biểu hiện của sự tôn trọng lớn nhất mà cha mẹ dành cho con mình.

Khi cha mẹ lắng nghe trẻ, cũng nên nói với con cần lắng nghe và hiểu người khác một cách kiên nhẫn như cách họ đang làm. Hãy để trẻ học cách tôn trọng ý kiến và biết giúp đỡ người khác. Những đứa trẻ biết cách lắng nghe và giúp đỡ mọi người sẽ có nhiều mối quan hệ tốt hơn khi lớn lên.

8. Làm sai thì phải sửa

Nhà văn Elbert Hubbard từng viết: "Sai lầm lớn nhất thường mắc phải trong đời là luôn sợ hãi mình sẽ phạm sai lầm". Một khi đủ can đảm để thừa nhận những sai sót, không đổ lỗi hay giấu diếm thì đó sẽ là một liều thuốc hữu hiệu nhất giúp trẻ nên người.

Việc quan trọng là bố mẹ nên hiểu tư duy của trẻ còn khá non nớt, chưa hiểu chuyện nên dễ mắc sai lầm. Vì vậy, người lớn nên có thái độ cảm thông, thấu hiểu, dạy trẻ cách tự nhìn nhận lỗi sai của mình mà sửa chữa. Nên khuyến khích trẻ mạnh dạn nhận lỗi khi làm sai, nên dám nhìn thẳng vào lỗi sai của mình. Đồng thời, cha mẹ cũng nên hướng dẫn trẻ hướng khắc phục, sửa đổi những lỗi sai ấy.

9. Dám thử, dám nghi ngờ

Trên đời không có con đường chắc chắn nào dẫn đến thành công. Cuộc sống bên ngoài tiềm ẩn nhiều điều bất ngờ khó nắm bắt.

Vì vậy, muốn thành công, trẻ phải có dũng khí để cố gắng. Trong những môi trường không chắc chắn, tinh thần mạo hiểm là nguồn lực quý hiếm nhất. Khuyến khích trẻ cố gắng và khuyến khích trẻ nghi ngờ là rèn luyện tinh thần dũng cảm, tự tin, trách nhiệm và tư duy độc lập.

10. Kiểm soát tốt cảm xúc

Với trẻ không kiểm soát được cảm xúc, bố mẹ cần kiên nhẫn dạy con nhận diện được cảm xúc và hành vi phù hợp để biểu hiện tâm trạng. Bắt đầu bằng cách dạy trẻ ghi lại những cảm xúc của mình như vui buồn, giận dữ, sợ hãi. Sau đó nói về sự khác nhau giữa cảm xúc và hành vi. Khi chắc chắn rằng trẻ đã hiểu được ý nghĩa những hành động của mình, hãy động viên trẻ biết kìm chế hoặc bộ lộ tâm trạng cho phù hợp với hoàn cảnh.

Kiểm soát tốt cảm xúc là kỹ năng cần thiết đối với phương pháp dạy dỗ con cái của các bậc phụ huynh. Từ đó trẻ có thể trau dồi được những kỹ năng tốt để ứng xử và hòa nhập với thế giới rộng lớn.

Vy Trang (Theo aboluowang)

(lượm từ vnexpress.net)

những điều không bao giờ nên cấm con

Có những giới hạn khiến trẻ cảm thấy an toàn và bình tĩnh hơn. Tuy nhiên, một số biện pháp cấm đoán lại chỉ khiến con lo lắng và chậm phát triển.

Đặt câu hỏi

Một đứa trẻ lớn càng lớn càng hiếu kỳ với thế giới tự nhiên. Chúng hỏi nhiều những câu hỏi khó khiến cha mẹ mệt mỏi thêm sau một ngày dài bận rộn. Nhưng hãy cố gắng dành thời gian với con để giúp trẻ phát triển tư duy, nhận thức và gắn bó với cha mẹ.

Tham lam

Giống như người lớn, con bạn có quyền có những thứ của riêng mình. Đừng bao giờ xấu hổ khi thấy chúng quyết liệt giành thứ gì đó cho mình.

Ồn ào

Đừng phá hỏng tuổi thơ của con. Hãy để chúng hát những bài hát yêu thích và có một cuộc sống ồn ào có ý nghĩa.

Đây là khoảng thời gian duy nhất trong cuộc đời trẻ được làm những điều chúng muốn mà không chịu bất kỳ ràng buộc nào của trường lớp, xã hội.

Có bí mật

Con càng lớn càng cần sự riêng tư. Bạn cần biết những gì đang xảy ra trong cuộc sống của trẻ, nhưng hãy chắc chắn thế giới riêng của con không bị xâm phạm.

Sự tin tưởng của con là vô giá nên đừng mạo hiểm đọc nhật ký hoặc ép trẻ nói ra bí mật.

 

Không ai thích mắc lỗi và sẽ tệ hơn nếu bị người lớn mắng vì những lỗi lầm đó.

Nếu bị trách mắng, trẻ sẽ chẳng bao giờ muốn làm lại một việc gì. Hãy dũng cảm cho phép con được mắc sai lầm. Chính từ những sai lầm đó trẻ mới rút được kinh nghiệm để hoàn thiện mình.

Nhật Minh (Theo Brightside)

(lượm từ vnexpress.net)

 

Làm gì khi trẻ trộm tiền?

Khi phát hiện con lấy tiền trong ví mà không hỏi, lấy thông tin thẻ tín dụng của mình chơi game trực tuyến, nhiều cha mẹ tức giận, thất vọng, tỏ ra không còn tin con.

Huấn luyện viên Carole Banks của Empowering Father - dịch vụ tư vấn, đào tạo làm cha mẹ - nhận định, những cảm xúc này có thể hủy hoại quan hệ cha mẹ và con cái. "Việc trẻ ăn trộm tiền không phải do cách nuôi dạy của bố mẹ. Đó là vấn đề của đứa trẻ và cách thức không phù hợp mà chúng chọn để giải quyết vấn đề của mình".

Khi bắt quả tang con trộm tiền, cha mẹ thường tự dằn vặt mình và tự hỏi mình đã sai ở đâu: "Tại sao con tôi lại làm điều này, tôi đâu có dạy dỗ chúng như vậy?". Theo chuyên gia, thay vì kết luận mọi việc theo hướng tiêu cực, hãy hiểu rằng đây là một hành vi có thể thay đổi được.

Ảnh minh họa: Shutterstock.

Với trẻ nhỏ: Hãy từ từ

Có một sự khác biệt lớn giữa trẻ em dưới 6 tuổi lấy thứ gì đó, so với trẻ lớn hơn ăn trộm. Thực sự, trẻ nhỏ chưa có nhận thức rõ được đúng sai về vấn đề này. Bộ não của trẻ chưa phát triển đủ để suy nghĩ về hành vi của bản thân và về người khác.

Do đó, hãy dạy con bắt đầu từ việc lên tiếng đề nghị những gì chúng muốn có, dạy cho chúng sự sẻ chia, thông cảm.

Khi thấy trẻ trộm tiền, dù chỉ là một khoản nhỏ để mua kẹo chẳng hạn, bạn nên dạy con: "Con không nên làm như vậy mà không hỏi ý kiến mẹ". Nếu bạn không muốn khiến con cảm thấy mình là người xấu thì đừng dán nhãn hành động đó là ăn trộm. Thay vào đó, hãy nói rõ rằng việc lấy thứ gì đó mà không hỏi là sai.

Với trẻ từ 9 tuổi trở lên: Hãy nghiêm khắc thu hồi

Nếu con từ 9 tuổi trở lên, lấy đồ của bạn hoặc người khác, bạn nên xử lý vấn đề nghiêm túc hơn.

Nhà trị liệu nổi tiếng James Lehman nhận định: "Cha mẹ cần hiểu rằng con bạn đang suy nghĩ sai lầm để giải quyết vấn đề của chúng. Có thể chúng muốn mua đồ chơi, đồ ăn nào đó mà không có tiền. Chúng lấy tiền của bạn mà không hỏi bởi suy nghĩ giản đơn rằng: Mẹ chắc không để ý đâu".

Do đó, khi bắt gặp con lấy tiền, nên nghiêm khắc nói với con: "Chỉ vì con muốn thứ đó không có nghĩa là con không cần hỏi ý kiến mẹ". Sau khi khiển trách nghiêm khắc, nên hỏi con: "Con nên làm gì lần sau?", để trẻ ý thức hành vi.

Một điều quan trọng nữa là cha mẹ không được cho phép con mình giữ lại những gì chúng đã lấy, tức là chúng không bao giờ được hưởng lợi dưới bất kỳ hình thức nào từ việc lấy trộm của người khác.

Trong trường hợp trẻ lấy đồ từ cửa hàng, nên nghiêm khắc yêu cầu trẻ mang món đồ đó trả lại cho cửa hàng, thay vì phạt chúng bằng cách cấm chúng xem TV, iPad, và vẫn cho chúng giữ món đồ đó. Điều quan trọng là để trẻ trực tiếp đối diện với vấn đề chúng gây ra và tìm cách xử lý nó thay vì trốn tránh.

Sự thật là khi đứa trẻ không bị buộc phải có trách nhiệm, chúng sẽ không bao giờ học hỏi được từ những sai lầm của bản thân.

Khi trẻ vẫn tái diễn hành vi trộm cắp

Nếu con bạn không thể ngừng hành vi xấu, bạn cần tìm ra nguyên nhân khiến điều này lặp đi lặp lại. Quan trọng hơn thế, ngay cả khi lo lắng về tính cách của con, cha mẹ cũng đừng để chúng nghĩ rằng bạn đánh giá chúng là một người tồi tệ. Thậm chí, bạn cần truyền đạt thông điệp ngược lại, để trẻ hiểu rằng bản thân cần sửa đổi và làm điều đúng đắn, vì đó là điều những người tử tế luôn làm. Bạn có thể động viên trẻ bằng cách nói: "Bố/mẹ biết là khó, nhưng bố/mẹ tin rằng con sẽ làm được".

Thùy Linh (Theo Empowering Parents)

(lượm từ vnexpress.net)

6 thói quen 'lạ' thường có ở trẻ thông minh

 

Một số thói quen của trẻ dưới 3 tuổi bị cha mẹ lầm tưởng là xấu, nhưng với chuyên gia nuôi dạy con cái, chúng là dấu hiệu của trẻ có IQ cao.

Không cần phải chờ đến khi con trưởng thành, bố mẹ có thể nhận thấy những biểu hiện trẻ thông minh từ khi còn nhỏ.

Dưới đây là 6 biểu hiện cho thấy trẻ dưới 3 tuổi có chỉ số thông minh (IQ) cao.

1. Thích ném đồ

Một số trẻ 2-3 tuổi rất thích ném đồ đạc. Người lớn nhặt lên, trẻ lại ném xuống. Hành vi lặp đi lặp lại này khiến nhiều bố mẹ tức giận, thậm chí cho rằng trẻ đang cố tình chống lại mình.

Thực ra hành vi ném đồ là do trẻ đang cố gắng nhận biết thế giới bằng đôi tay của mình. Lúc mới sinh, trẻ thường dùng miệng để nhận biết kích thước, kết cấu và hình dạng của đồ vật. Khi cơ thể dần phát triển, trẻ bắt đầu nhận thức thế giới bằng tay nên thích ném đồ vật chứ không phải chống đối bố mẹ.

Hành động ném đồ của trẻ dưới 3 tuổi không chỉ góp phần phát triển sức mạnh cánh tay, phối hợp tay mắt mà còn thúc đẩy sự phát triển về nhận thức, tư duy, khả năng tập trung và quan sát của trẻ. Lúc này cha mẹ không nên ngăn cản trẻ ném đồ, tuy nhiên hãy chỉ rõ những vật mà trẻ có thể ném. Bố mẹ có thể để trẻ sử dụng hành vi ném đồ vật như một hoạt động vui chơi ở lứa tuổi này. Tập trung vào việc cho bé ném thứ gì và ném ở đâu sẽ hợp lý hơn là cấm đoán.

2. Mút tay

Trẻ dưới 2 tuổi thường có thói quen mút tay. Tuy nhiên nhiều phụ huynh lo lắng trẻ sẽ nuốt phải vi khuẩn, virus trên tay nên thường cấm con.

Thực tế, việc trẻ ở độ tuổi này thích mút tay không phải là điều xấu mà là điều tốt. Não bộ của trẻ ở độ tuổi này cần được kích thích nhiều hơn. Trẻ đưa tay vào miệng chính xác cũng là dấu hiệu cho thấy sự phát triển nâng cao của hệ giác quan và hệ vận động, đồng thời là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển. Ngoài ra, việc mút tay cũng là một cách tự an ủi về mặt cảm xúc, có lợi cho sự phát triển nhận thức về bản thân.

Tuy nhiên, trên 3 tuổi mà trẻ vẫn mút tay thì bố mẹ cần chỉnh sửa lại.

3. Không thích đi giày dép

Nhiều trẻ dưới 3 tuổi là "tín đồ" trung thành của việc đi chân trần dù mùa đông hay mùa hè. Nhiều cha mẹ sẽ lo lắng con sẽ bị cảm lạnh, cố đi tất đi giày cho con nhưng ngoảnh đi ngoảnh lại, lại thấy trẻ chạy chân trần.

Bàn chân là cơ quan vận động, quy tụ 6 kinh mạch, 66 huyệt đạo, là nơi tập trung của rất nhiều dây thần kinh. Do đó, trẻ đi chân trần trên mặt đất, hay giẫm lên sỏi, đá có thể có tác dụng giúp xoa bóp, kích thích thần kinh. Ngoài ra, những thay đổi về nhiệt độ, hình dáng bề mặt tiếp xúc... có thể mang lại những cảm nhận khác nhau cho trẻ, giúp kích thích não bộ phát triển toàn diện.

Không những vậy, gan bàn chân tập trung tuyến mồ hôi dày đặc, đây là hệ thống điều tiết thân nhiệt của trẻ, tuy nhiên chúng chưa hoàn thiện. Vì thế, việc cho bé đi chân trần cũng giúp tản nhiệt dưới lòng bàn chân, tăng lưu thông máu, giảm hiện tượng lạnh tay chân. Khi tuần hoàn máu của cơ thể được tăng cường, quá trình trao đổi chất và khả năng miễn dịch của bé cũng được cải thiện theo.

4. Xé giấy

Không cha mẹ nào thích con xé giấy vụn ra nhà, tuy nhiên đây là hành động giúp trẻ cử động tốt đôi tay. Bố mẹ có thể quan sát, ở trẻ dưới 3 tuổi, bé thường tỏ thái độ ngạc nhiên khi thấy tay cử động theo hướng khác nhau thì tờ giấy cũng bị xé thành những hình thù khác nhau.

Các nhà tâm lý học tin rằng bàn tay là bộ não thứ hai của trẻ, tức là trẻ vận động đôi tay cũng đồng nghĩa với tư duy. Ngăn con hoạt động cũng đồng nghĩa với việc ngăn con suy nghĩ.

Để trẻ có thể xé giấy an toàn, bố mẹ có thể cung cấp cho con những loại giấy sạch sẽ, không vướng mực, chì (như giấy báo, giấy in) để xé các hình thù khác nhau, giúp phát triển tư duy sáng tạo.

5. Nói chuyện với chính mình

Đại học Pennsylvania (Mỹ) từng có một nghiên cứu chỉ ra rằng ngôn ngữ là hệ thống giao tiếp, đồng thời cũng là phương tiện giúp nâng cao nhận thức và tư duy, dù trẻ hay già. Bởi vậy khi trẻ đang giao tiếp với chính suy nghĩ của chúng, điều này cho thấy khả năng diễn đạt của trẻ khá cao và có tư duy não bộ linh hoạt.

Cũng theo nghiên cứu trên, việc nói chuyện một mình sẽ giúp trẻ làm sáng tỏ những suy nghĩ của bản thân và định hướng điều nào là quan trọng, giúp trẻ quyết định được vấn đề hiệu quả hơn. Từ hành động này, trẻ sẽ biết được những gì cần thiết cho chính mình.

Tự giao tiếp với bản thân không có nghĩa là trẻ có vấn đề về thần kinh, mà đây là giải pháp để trẻ có thể phát triển khả năng tư duy, nhận thức, đồng thời còn có thể giúp trẻ tìm ra nhiều ý tưởng mới mẻ khác.

6. Sợ người lạ ở trẻ sơ sinh

Thông thường, trẻ sơ sinh thường ít nhớ lại được những gì mình đã trải qua. Vậy nhưng những bé thông minh, có não bộ phát triển sớm thường tỏ ra nhớ mặt người quen rất sớm. Điều này khiến bé sớm nảy sinh tâm lý bám người thân và sợ người lạ. Hành động này gọi là "nhận biết sơ sinh".

Thực tế, nhận biết sơ sinh là một giai đoạn không thể thiếu trong quá trình phát triển trí tuệ của bé, diễn ra càng sớm thì trẻ càng thông minh. Nhận biết sơ sinh cho thấy bé đã có khả năng phân biệt đâu là người thân, đâu là người lạ, đó là phản ứng bình thường báo hiệu trẻ bắt đầu có khả năng tự bảo vệ mình.

Nếu trẻ có 6 hành vi "lạ" trên, bố mẹ không nên quá lo lắng, bởi đây là những biểu hiện cho chỉ số thông minh cao của trẻ. Điều cha mẹ nên làm là hiểu và hướng dẫn con cái, đồng thời dành cho trẻ nhiều tình cảm và sự đồng hành, thay vì tùy tiện buộc tội và ngăn cản.

Vy Trang (Theo aboluowang)

(sưu tầm từ vnexpress.net )