Thứ Bảy, 13 tháng 6, 2026

2026.06.13


Ông biết không, cách đây khoảng ba tuần, tôi phát hiện ra dạo này ChatGPT tạo ảnh rất vừa ý tôi. Thế là tôi lại hỏng. Đáng lẽ người ta cuối tuần sẽ tranh thủ làm thêm gì đó để kiếm tiền, học thêm một kỹ năng nào đó, hoặc chí ít cũng làm một việc gì có ích cho tương lai. Còn tôi thì lại lao đầu vào chơi với ảnh AI. Tôi thành thật xin lỗi cuộc đời tôi, thành thật xin lỗi mấy đứa cháu và cả dòng dõi mười đời sau của tôi nếu có, vì cụ tổ của chúng hiện tại không hề có chí hướng làm giàu mà đang ngồi nghịch hình ảnh, ngắm hoa lá, chỉnh ánh sáng và sửa prompt. Thôi thì tôi xin tuyên bố thế này vậy, mấy đời cụ tổ trước của tôi chắc cũng không quá giỏi kiếm tiền, nhưng đến đời tôi hiện tại vẫn sống rất ổn, nên tôi quyết định noi gương các cụ để lại cho các thế hệ sau một khối tài sản trị giá đúng bằng... không.

Trở lại câu chuyện của ba tuần trước. Sau vài ngày nghịch ngợm, tôi tạo ra một trang Facebook chuyên đăng những bức ảnh AI mà mình thích. Tôi biết ngoài kia có rất nhiều người đang làm việc này và thú thật là tôi rất thích xem ảnh của họ. Nhưng kỳ lạ là phần lớn những bức ảnh tôi nhìn thấy đều khiến tôi có cảm giác còn thiếu một thứ gì đó. Tôi không rành nghệ thuật, hay nói chính xác hơn là tôi không biết thế nào mới được gọi là nghệ thuật. Điều duy nhất tôi biết là khi nhìn vào một bức ảnh, hoặc tôi không cảm thấy gì cả, hoặc tôi cảm thấy có điều gì đó chạm vào mình. Còn tại sao lại như vậy thì tôi không biết.

Nếu phải nói về gu thẩm mỹ của mình, thì tôi luôn bị thu hút bởi những thứ có cảm giác như đang phát sáng từ bên trong. Không phải kiểu hào nhoáng hay choáng ngợp, mà là những ánh sáng vàng dịu, những hạt bụi lấp lánh trong không khí, những bông hoa nở dưới ánh trăng, những khu rừng vẫn còn giữ lại một chút phép màu và những nơi khiến người ta có cảm giác rằng thế giới này chưa hoàn toàn đánh mất sự dịu dàng của nó. Có lẽ vì vậy mà tôi cứ ngồi hàng giờ trước màn hình để nhìn những bức ảnh ấy hiện ra. Nghĩ cũng buồn cười, ngoài kia người ta dùng AI để làm việc, để kiếm tiền, để tăng năng suất, còn tôi lại ngồi lựa từng tia sáng, từng chiếc lá, từng cánh hoa như một đứa trẻ đang nhặt những viên bi đẹp nhất bỏ vào túi. Có những bức ảnh nhìn xong tôi quên ngay, nhưng cũng có những bức ảnh khiến tôi muốn ngồi lại lâu hơn một chút. Không hẳn vì chúng đẹp, mà vì khi nhìn vào đó, tôi thấy lòng mình yên hơn.

Khi tôi viết những dòng này là lúc 6 giờ 30 chiều. Ngoài kia đang có một trận mưa rất lớn và mây đen phủ kín cả bầu trời. Nhìn từ cửa sổ ra ngoài, tôi có cảm giác như một vị thần nào đó đang nổi giận với thế gian, nghĩ đến đây tôi lại tự cười mình vì lúc nào cũng có những suy nghĩ kỳ quặc như thế. Hiện tại tôi đang ngồi trước ba màn hình lớn, đủ để bao quanh tôi và khiến tôi chìm vào những dòng lệnh, những prompt mẫu và những bức hình đang hiện lên trước mắt. Có những bức ảnh nhìn vào khiến tôi có cảm giác như vừa uống một ngụm sake thật lạnh, cái lạnh ấy không chỉ nằm ở đầu lưỡi mà chạy thẳng xuống tận cổ họng. Tôi không uống được rượu Tây, cũng không uống được hầu hết các loại bia rượu khác, thứ duy nhất tôi có thể uống được là rượu Nhật.

Ngày còn trẻ, tôi vừa đi học vừa làm thêm trong các nhà hàng Nhật Bản. Tôi nhớ mỗi lần có khách đến ăn đúng ngày sinh nhật, cả đám nhân viên chúng tôi đều phải đứng lại hát chúc mừng sinh nhật bằng tiếng Nhật. Âm điệu của bài hát ấy đáng yêu vô cùng. Ngày đó tôi thuộc lòng từng chữ, còn bây giờ thì chẳng còn nhớ nổi dù chỉ một câu. Thời trẻ đúng là đáng yêu vô cùng, điều buồn cười là lúc đang sống trong những năm tháng ấy, tôi lại không hề biết nó đáng yêu đến vậy. Ngày đó tôi cũng không có thói quen viết nhật ký nên rất nhiều chuyện nhỏ nhặt đã âm thầm biến mất theo thời gian.

Nghĩ cũng lạ, người ta thường nghĩ mình sẽ nhớ những chuyện lớn lao trong đời, nhưng sau rất nhiều năm thứ còn ở lại thường lại là những điều rất nhỏ. Một bài hát. Một mùi thức ăn. Một chiếc tạp dề. Một buổi tối tan ca muộn. Tôi không còn nhớ rõ những sự việc ấy nữa nhưng cảm giác của những năm tháng đó thì vẫn còn. Có lẽ ký ức vốn là như vậy, nó không giữ lại sự việc mà chỉ giữ lại cảm giác.

Có lẽ vì thế mà đôi khi tôi lại nghĩ đến những năm tháng mà mình chưa từng biết ông tồn tại. Không biết lúc ấy ông đang làm gì, đang sống ở đâu, đang thích điều gì hay đang lo lắng chuyện gì. Nếu có dịp ngồi cạnh ông, tôi nghĩ mình sẽ thích nghe những câu chuyện như thế hơn bất cứ điều gì khác. Tôi là kiểu người khá kỳ lạ, khi thích một ai đó tôi thường không quá tò mò họ có thích mình hay không. Thứ khiến tôi tò mò hơn lại là họ đã sống như thế nào để trở thành con người hiện tại. Một quán cà phê họ từng thích, một bài hát họ từng nghe, một đoạn đường họ từng lái xe qua hàng trăm lần hay đơn giản chỉ là những suy nghĩ vu vơ xuất hiện trong đầu họ vào một buổi chiều nào đó, những điều nhỏ nhặt ấy đối với tôi luôn có một sức hấp dẫn rất khó giải thích.

Có lẽ cũng vì vậy mà tôi bắt đầu tạo ảnh. Ban đầu tôi cứ nghĩ mình đang tìm kiếm cái đẹp, sau này mới nhận ra có lẽ mình đang tìm kiếm cảm giác bình yên, hoặc cũng có thể là đang tìm một nơi để cất tạm những suy nghĩ không biết phải đặt ở đâu trong lòng mình. Rồi những bức ảnh cứ xuất hiện ngày một nhiều hơn, như những cánh cửa dẫn đến một thế giới khác. Một thế giới mềm mại hơn, chậm hơn, yên tĩnh hơn, có nhiều ánh sáng hơn một chút, nhiều phép màu hơn một chút và ít thực tế hơn một chút. Một thế giới mà tôi có thể bước vào sau những ngày thức dậy lúc 5 giờ sáng để đi làm lúc 7 giờ rồi đến tận nửa đêm mới được đặt lưng xuống giường. Một thế giới không đòi hỏi điều gì, không hỏi tôi đang nhớ ai hay đang buồn điều gì, chỉ đơn giản là tồn tại ở đó.

Cũng giống như trang Facebook này. Một trang Facebook được tạo ra chỉ để dành cho một nỗi nhớ về ông và là nơi để tôi lưu lại từng ký ức, từng khoảnh khắc, từng cảm xúc dù nhỏ nhất. Những lần vô tình nhìn thấy ông. Những lần chỉ lướt qua nhau vài giây. Những lần trái tim tôi bỗng dưng đập nhanh hơn bình thường. Hay những lần tôi ngồi một mình rồi nhận ra rằng hóa ra mình vẫn còn đang nhớ. Tôi viết lại tất cả những điều ấy, không phải vì chúng quá lớn lao, mà vì tôi không muốn chúng biến mất như bao ký ức khác mà cuộc đời đã từng mang đến rồi lại mang đi.

Ngày còn trẻ, tôi đã đánh mất rất nhiều điều như thế. Những bài hát từng thuộc lòng. Những gương mặt từng quen thuộc. Những ngày tháng từng nghĩ rằng mình sẽ nhớ mãi. Rồi cuối cùng thời gian vẫn lặng lẽ mang chúng đi mất. Cho nên lần này tôi muốn giữ lại. Dù chỉ bằng những dòng chữ vụn vặt.

Có lúc tôi nghĩ mình đang cố giữ lại ông. Nhưng càng về sau tôi càng thấy có lẽ không hoàn toàn là như vậy. Bởi vì con người rồi sẽ đi qua đời nhau. Ký ức rồi cũng sẽ đổi màu theo năm tháng. Có thể một ngày nào đó tôi sẽ không còn nhớ chính xác hôm ấy ông mặc áo màu gì, đứng ở đâu, đã nói những gì hay đã nhìn tôi như thế nào. Giống như bây giờ tôi không còn nhớ nổi bài hát sinh nhật bằng tiếng Nhật mà mình từng thuộc lòng. Tôi cũng không còn nhớ rất nhiều khuôn mặt từng xuất hiện trong tuổi trẻ của mình. Nhưng tôi vẫn nhớ cảm giác của những năm tháng ấy. Tôi nhớ mình đã từng vui như thế nào, từng mong chờ như thế nào, từng sống trọn vẹn trong những khoảnh khắc rất nhỏ như thế nào.

Có lẽ vì vậy mà tôi viết. Không chỉ để giữ lại ông. Mà còn để giữ lại chính mình. Giữ lại phiên bản của tôi vào những ngày này. Phiên bản vẫn còn biết hồi hộp. Vẫn còn biết mong chờ. Vẫn còn có thể vì nhìn thấy một người mà vui suốt cả một buổi chiều. Vẫn còn có thể ngồi trước màn hình vào một buổi chiều mưa lớn rồi viết ra những dòng chữ chẳng để gửi cho ai. Bởi vì tôi biết thời gian rất giỏi mang mọi thứ đi mất. Nó mang đi khuôn mặt. Mang đi giọng nói. Mang đi những chi tiết mà ta từng nghĩ mình sẽ nhớ mãi. Nhưng nếu may mắn, có lẽ nó sẽ để lại một vài trang giấy, một vài dòng chữ để nhiều năm sau, khi vô tình đọc lại, tôi có thể mỉm cười và nhận ra rằng hóa ra đã có một khoảng thời gian như thế.

Ở nơi đó không có những cánh rừng phát sáng, không có những bông hoa lấp lánh hay những bức ảnh đẹp như cổ tích. Chỉ có những trang nhật ký, những buổi chiều, những cơn mưa, những ly cà phê, những suy nghĩ không đầu không cuối và những điều tôi muốn kể cho ông nghe nhưng không có cách nào để kể, cũng không tài nào biết được rằng ông có muốn nghe hay không.

Ngoài kia trời vẫn đang mưa. Ba màn hình trước mặt vẫn sáng. Những bức ảnh vẫn lần lượt hiện lên. Ở một góc Facebook là những bức ảnh AI với ánh sáng vàng dịu, những cánh hoa dưới ánh trăng và những thế giới đẹp hơn thực tế một chút. Ở một góc Facebook khác là những dòng chữ vụn vặt được viết ra trong suốt gần một năm qua. Một nơi lưu giữ những điều đẹp đẽ tôi vô tình tìm thấy. Một nơi lưu giữ những điều tôi không muốn quên.

Tôi ngồi giữa hai nơi ấy, nhìn cơn mưa ngoài cửa sổ rồi lại nhìn những dòng chữ trên màn hình. Nghĩ cho cùng, có lẽ ai rồi cũng cần một nơi nào đó để cất giữ những điều mình trân trọng. Còn tôi thì chỉ đang cố gắng làm điều đó theo cách của riêng mình mà thôi.

diên vỹ
2026.06.13




Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

2026.06.13

Ông biết không, cách đây khoảng ba tuần, tôi phát hiện ra dạo này ChatGPT tạo ảnh rất vừa ý tôi. Thế là tôi lại hỏng. Đáng lẽ người ta cuối ...