2026.01.07

 Có ai từng nói với ông rằng sự hiện diện của ông là niềm vui của họ chưa? Không chỉ là vui, mà còn là một cảm giác đầy đủ rất lạ. Cái “đầy đủ” ấy không phải kiểu đầy đủ vì mình có được thứ gì, mà là đầy đủ theo nghĩa: chỉ cần ông đứng đó, thế giới bỗng không thiếu gì nữa. Không cần câu chuyện, không cần kết quả, không cần một sự xác nhận nào. Chỉ một dáng người, một khoảnh khắc, một đường đi ngang qua đủ làm cho mọi thứ trong tôi khép lại đúng chỗ, như thể có một phần bên trong vốn lỏng lẻo bỗng được đặt trở lại. Tôi cũng không biết vì sao mình lại thích bước vào không gian có ông đến vậy. Có thể vì trong không gian ấy, tôi cảm thấy mình không phải “làm” gì cả. Tôi không phải chứng minh, không phải giải thích, không phải gồng lên để trở thành một người dễ thương, dễ gần, hay hợp chuẩn. Tôi chỉ… có mặt. Và sự có mặt của tôi, ở đó, tự nhiên thành ra yên. Nó đáng yêu theo một cách khó giải thích. Đáng yêu không phải vì nó ngọt ngào, mà vì nó nhỏ, kín, và đúng nhịp. Chỉ cần nhìn thấy bóng dáng của ông thôi, với tôi, chừng đó đã thật sự là quá đủ rồi. Đủ đến mức tôi thấy buồn cười: một người từng tin rằng mình không cần ai, lại có thể bị “đủ” bởi một thứ mong manh như vậy.

Ông nói xem, tình yêu trong sách vở là thứ tình yêu có thật hay chỉ là sản phẩm của những khao khát mà con người tự tưởng tượng rồi viết ra? Tôi hỏi vậy vì tôi vẫn nghi ngờ. Tôi nghi ngờ những câu chữ đẹp quá, những lời thề thốt gọn quá, những kết thúc tròn trịa quá. Tôi thấy phần đông những người thích nhau thường đi đến tan vỡ, thường không chịu đựng nổi nhau. Họ bắt đầu bằng một cơn say, rồi tỉnh dậy trong mệt mỏi. Có lẽ vì lúc thích nhau, người ta chỉ nhìn thấy phần dễ chịu của nhau, còn phần khó chịu thì bị che đi bởi ham muốn được tin. Tôi không hiểu một điều: nếu ngay từ đầu đã không thể chịu đựng được nhau, vậy thì tiến lại gần để làm gì? Có phải vì người ta sợ cô đơn, hay vì người ta muốn thử vận may, hay vì người ta bị thôi miên bởi ý tưởng “mình sẽ khác”? Với tôi, nếu ở một người có điều gì đó tôi không thích, tôi sẽ từ bỏ ngay. Tôi nói câu này nghe có vẻ lạnh, nhưng thật ra nó là cách tự vệ. Tôi thậm chí còn cố tình muốn biết ở ông có điều gì khiến tôi không thích, để tôi có thể từ bỏ được. Nghe như tự phá, nhưng lại là sự thành thật: tôi muốn tìm một cái gai để nhổ ông ra khỏi mình cho dễ. Chỉ tiếc là tôi không có cơ hội để hiểu ông theo cách đó. Không có cơ hội, hoặc tôi tự cắt cơ hội — vì cái khoảng cách này vừa đủ an toàn để tôi giữ được ông ở trạng thái tinh khiết: một thứ đẹp không bị đời sống làm bẩn.

Ông nói xem, tật xấu lớn nhất của ông là gì? Tôi hỏi vì tôi muốn nhìn thấy ông như một con người bình thường, không phải như một biểu tượng tôi tự dựng lên. Tôi thì có rất nhiều tật xấu, nhưng tính tốt cũng nhiều không kém. Tôi không nói vậy để biện hộ; tôi nói vậy vì tôi biết mình là một mớ trộn: thẳng mà cũng vòng, nhiệt tình mà cũng lãnh đạm, hiểu chuyện mà cũng ngang bướng. Con người tôi không thể gọi là hoàn toàn tốt, mà cũng chẳng hẳn là xấu. Tôi không thuộc về hai cực đó. Tôi giống một thứ thời tiết: có lúc trong, có lúc âm u, nhưng luôn là thật. Trong công việc hay trong đời sống cũng vậy, dù có đặt tôi ở đâu, cuối cùng tôi vẫn có thể sống được. Đơn giản đến thế thôi. Có lẽ vì tôi quen tự đứng trên chân mình, quen tự xoay xở, quen tự đóng cửa rồi vẫn sống yên trong nhà mình. Và chính vì vậy, cái việc tôi “vui” vì một sự hiện diện lại càng làm tôi thấy lạ: tôi đã sống ổn một mình quá lâu, nên khi có một điều làm mình rung, nó trở thành một hiện tượng đáng quan sát.

Khi còn trẻ, không có nhiều kinh nghiệm, không từng trải, lại quá bốc đồng, nên những điều không hay xảy ra là chuyện đương nhiên. Tôi không phủ nhận những lần sai, những lần ngộ nhận, những lần bước nhầm. Trẻ thì cứ tưởng cảm xúc là chân lý. Còn bây giờ thì ông nói xem, có gì gọi là khó khăn nữa chứ? Có gì phải phân vân, do dự hay không quyết định được? Thích thì làm thôi, miễn là xét thấy đủ khả năng. Chẳng lẽ đến cả khả năng của chính mình mà cũng không biết sao? Tôi thì biết rất rõ: tôi có thể làm được gì, và không làm được gì. Tôi biết giới hạn của mình, và tôi cũng biết cái gì sẽ làm mình trả giá. Tôi đã học đủ để hiểu rằng đời sống không tha cho sự mù mờ. Nhưng chính ở đây, cái nghịch lý xuất hiện: tôi biết rõ về mình, nhưng lại không biết gì khi đứng trước ông.

Nhưng dĩ nhiên, tất cả những điều đó cũng chỉ là lý thuyết, là sự hiểu biết rất ít ỏi của tôi về chính bản thân mình. Tôi tự nói “ít ỏi” vì tôi biết: hiểu mình trên giấy khác với hiểu mình khi bị đặt vào một tình huống thật. Bởi nếu đặt tôi trước ông, tôi lại tự nhiên chẳng biết gì nữa. Tôi không biết mình muốn gì, không biết mình đang hy vọng điều gì, cũng không biết mình đang chờ đợi điều gì. Tôi chỉ biết rằng tôi rất vui khi được nhìn thấy ông — đơn giản đến vậy. Cái vui này không cần lý do. Nó giống như một phản xạ. Nó đến trước cả suy nghĩ. Còn nếu hỏi vì sao lại vui, tôi không biết. Hoặc nếu hỏi rằng chẳng lẽ ngày ngày chỉ có thế thôi sao, tôi cũng không biết phải trả lời thế nào cho đúng. Vì đúng là… chỉ có thế thôi. Chỉ có một cái nhìn thoáng, một khoảng cách ngắn, một lần ông bước vào rồi cúi xuống điện thoại, một lần ông xoay lưng, một lần ông che gương mặt, và tôi đem những thứ đó về nhà như đem một nhúm lửa nhỏ giấu trong túi áo. Người khác sẽ cười. Tôi cũng có thể cười. Nhưng tôi vẫn giữ nó.

Con người của tôi vốn rất đơn giản. Đơn giản không có nghĩa là ngây thơ; đơn giản là tôi tin vào lời nói hơn là vào những suy diễn mà tôi tự bày ra để nuôi hy vọng. Người ta nói không thích mình, tôi tin là người ta không thích thật. Dù có bao nhiêu biểu hiện đi nữa, tất cả cũng không thể thay đổi được điều gì. Tôi nói vậy vì tôi hiểu cơ chế của mình: tôi thà đau một lần theo sự thật, còn hơn sống lâu trong một câu chuyện tự viết. Bởi nếu ông thích tôi, hẳn ông đã làm điều gì đó khác rồi. Điều đó, tôi hiểu rất rõ. Rất rõ, và có khi rõ đến tàn nhẫn. Vậy mà tôi vẫn không hiểu nổi vì sao mình cứ tiếp tục thích ông, bất chấp việc ông có thích tôi hay không. Có khi chính vì sự không-hiểu này mới là thứ làm tôi bị hút: tôi đã quen hiểu, quen phân tích, quen cầm nắm mọi thứ bằng lý trí. Bây giờ có một thứ không cầm nắm được, tôi bị nó làm cho sống lại.

Có lẽ vì trong suy nghĩ của tôi, tôi thích ông là chuyện của tôi, còn ông không thích tôi là chuyện của ông. Hai điều đó không hề liên quan gì đến nhau cả. Tôi vẫn luôn nghĩ rằng không phải cứ mình thích một ai đó thì người ta cũng phải thích lại mình. Ai cũng có quyền lựa chọn. Quyền lựa chọn ấy là thứ duy nhất làm cho con người còn có phẩm giá. Ông nghĩ như vậy có đúng không? Tôi hỏi ông, nhưng thật ra là tôi đang tự hỏi mình: tôi có đủ trưởng thành để tôn trọng lựa chọn của ông không, hay tôi chỉ đang dùng “lý trí” để che một phần khao khát muốn được đáp lại? Chỉ là, nếu ở trong không gian có ông, tôi lại vui đến như thế. Và nếu không có ông, tôi không biết mình sẽ buồn đến mức nào. Câu này nghe có vẻ như tôi đang tự dọa mình, nhưng thật ra nó là sự thật thô: cái vui này đang bám vào sự hiện diện của ông, và tôi không chắc mình muốn cắt nó ra.

Ông nói xem, chẳng lẽ hơn mười tháng rồi mà ông vẫn chưa quen với sự hiện diện của tôi sao? Tôi thì đã rất quen với ông rồi. Quen đến mức có khi tôi nhận ra ông trước khi mắt tôi kịp nhìn rõ, chỉ bằng một nhịp không khí, một sự thay đổi rất nhỏ ở khoảng trống. Đúng là nhịp tim của tôi không bình thường, nhưng đó chỉ là cảm xúc. Tôi có thể tách rời cảm xúc của mình. Trái tim tôi thì cứ nhảy nhót, nhưng lý trí của tôi vẫn thích đứng ra phía ngoài để nhìn ngắm. Tôi nhìn chính mình như nhìn một cảnh: một người phụ nữ vẫn tự tin trong đời sống, vẫn xử lý công việc, vẫn có thói quen, vẫn biết mình muốn gì… nhưng chỉ cần ông xuất hiện, nhịp tim lại phản bội. Và cái đáng nói là: tôi không thấy xấu hổ vì điều đó. Tôi chỉ thấy nó… người. Lần đầu tiên, cảm xúc kéo tôi ra khỏi sự khô khan của việc luôn kiểm soát.

Còn ông thì sao? Tôi có cảm giác ở ông có điều gì đó rất khó hiểu mỗi khi tôi bước ngang qua. Cái khó hiểu ấy không nằm ở việc ông làm gì rõ ràng, mà nằm ở những thứ ông né. Có khi ông cúi xuống điện thoại quá nhanh. Có khi ông xoay lưng như để che một phần mặt. Có khi ông nói chuyện ngay cạnh tôi, như thể muốn tỏ ra bình thường, nhưng lại chọn góc đứng sao cho tôi không nhìn thẳng được. Chỉ là khoảng thời gian quá ngắn, tôi không kịp biết rõ điều gì, cũng không dám tìm hiểu thêm, vì tôi sợ sẽ khiến ông chạy mất. Tôi sợ làm hỏng cái mong manh này. Tôi sợ một câu hỏi sai sẽ làm ông khóa cửa. Tôi sợ nếu tôi tiến thêm một bước, ông sẽ lùi mười bước. Ông nói xem, tôi phải làm gì đây? Tôi phải làm gì để có thể giữ ông mãi mãi ở trạng thái đáng yêu như thế này? Cái “đáng yêu” này là một trạng thái cân bằng kỳ lạ: vừa đủ gần để tôi còn thấy, vừa đủ xa để tôi chưa phải đối mặt với sự thật. Tôi nói “giữ mãi mãi” như một lời tham, nhưng thật ra tôi chỉ muốn kéo dài thêm chút nữa, bởi vì tôi biết cảm xúc đẹp nhất thường chết khi bị chạm tay quá nhiều.

Lý trí của tôi thì luôn bảo tôi đừng làm phiền ông. Nhưng trái tim tôi lại không chịu nghe lời, như một đứa trẻ cứ khóc nhè mãi. Nó khóc không phải vì thiếu thốn, mà vì nó cứ đòi thêm một giây nữa, thêm một lần nhìn nữa, thêm một lần vô tình. Tôi chẳng biết phải làm sao. Hay là ông thử cho tôi một lời khuyên đi. Tôi hỏi ông, nhưng cũng là tôi đang hỏi cái phần bình tĩnh trong chính mình: rốt cuộc tôi nên nuôi cái vui này như nuôi một bí mật đẹp, hay tôi nên dập nó để khỏi mệt?

Hỏi ông thì hỏi vậy thôi, chứ tôi hiểu rất rõ cảm giác ấy: dù có ai đó thích tôi đến mức nào, chỉ cần tôi không thích, thì cho dù họ có làm gì đi nữa, tôi cũng không thể rung động được. Tôi hiểu điều này vì tôi đã sống như vậy quá lâu. Tôi đã từng nhìn sự nhiệt tình của người khác như nhìn một thứ âm thanh ở xa: nghe được, nhưng không chạm. Nhưng tôi lại rất rõ ràng. Tôi vẫn có thể nói chuyện với họ một cách bình thường — chỉ là nói chuyện bình thường mà thôi. Tôi không ác. Tôi không đùa cợt. Tôi chỉ không mở lòng. Còn nếu họ hỏi những điều liên quan đến cảm xúc, tôi đều cười và nói rằng tôi không thích, tôi không hứng thú, tôi chỉ thích sống đơn độc một mình, và đủ tất cả những lý do khác. Trời ơi, viết đến đây lại nhớ ông nữa rồi. Tôi cũng không biết vì sao. Có khi vì chính ông là ngoại lệ hiếm hoi: tôi không mở cửa cho ai, nhưng ông lại bước ngang qua cửa tôi mà không đòi vào, và chính cái “không đòi” ấy làm tôi mềm.

Tôi nghĩ ông nên thử mở cho tôi một cánh cửa, cho tôi bước vào. Tôi nói “mở cửa” nhưng không phải là một lời đòi hỏi kiểu bám víu. Nó giống như một thí nghiệm. Bởi vì tôi tin chắc rằng mình sẽ rất dễ chán nản và rời đi ngay lập tức. Ông muốn cá cược với tôi không? Tôi nói câu này như một trò đùa, nhưng bên dưới nó là một sự tự tin rất lạnh: tôi tin mình có thể rút lui bất cứ lúc nào. Và chính sự tự tin đó làm tôi dám liều trong tưởng tượng. Tôi tin nếu được bước vào thật, được nhìn thấy thật, được chạm vào đời sống thật của ông, có khi tôi sẽ tỉnh ngay. Có khi tôi sẽ hết “đẹp” với ông, vì cái đẹp này sống nhờ khoảng cách. Nhưng tôi vẫn muốn thử, vì một phần trong tôi không muốn mãi mãi chỉ đứng ngoài.

Và rồi tôi lại tự nhắc mình: hỏi vậy thôi. Vì tôi hiểu rất rõ, nếu ông đã không mở, thì tôi cũng không có quyền bẻ khóa. Tôi chỉ có quyền viết. Tôi chỉ có quyền giữ cái vui này ở mức vừa đủ để không làm ai khó xử. Nhưng tôi cũng không giấu được câu hỏi cuối: nếu một ngày không còn ông đi ngang qua nữa, không còn cái không gian có ông nữa, tôi sẽ buồn đến mức nào — và liệu tôi có chịu nổi không, hay tôi sẽ đơn giản như mọi lần: tự đứng dậy, tự đi tiếp, tự sống, như cách tôi vẫn làm?

diên vỹ
2026.01.07